Kilusang Propaganda at ang mga Ilustrado
Pagsusuri sa mga panlipunang pangyayari na nagbigay-buhay sa kilusang nagbago ng kasaysayan ng Pilipinas
UNANG Sesyon — Lunes
FILIPINO 8
MgaLayunin ng Aralin
01
Nasusuri nang kritikal ang mga panlipunang pangyayari na nag bunsod sa Kilusang Propaganda at ang naging papel ng mga ilustrado.
Talasalitaan — Mga Susing Salita
Propaganda
Mapayapang kilusan para sa reporma sa pamamagitan ng panulat.
Ilustrado
Mga edukadong Pilipino na nag-aral sa Europa (“naliwanagan”).
Asimilasyon
Hiling na maging probinsya ng Espanya ang Pilipinas.
Nasyonalismo
Pagmamahal at pagtataguyod sa sariling bansa.
Picture Analysis — Sino Sila?
Tingnan nang mabuti ang tatlong lalaking ito. Ano ang iyong mapapansin? Anong emosyon ang nararamdaman mo sa kanilang mga mukha?



Jose Rizal
Doktor, manunulat, at pambansang bayani
Marcelo H. del Pilar
Abogado at makapangyarihang manunulat
Graciano Lopez Jaena
"Dakilang Mananalumpati" ng propaganda
Pagbubukas ng Suez Canal (1869)
Noong 1869, binuksan ang Suez Canal sa Egypt — isang makasaysayang kanal na nag-ugnay sa Europa at Asya. Dahil dito, nabawasan ang panahon ng biyahe mula Espanya patungong Pilipinas mula ilang buwan hanggang ilang linggo lamang.
Suez Canal at ang Pagbabago ng Pilipinas
Ano ang Nagbago?
Mas mabilis na dumating ang mga liberal na ideya mula Europa
Mas maraming Pilipino ang nakarating sa mga unibersidad sa Espanya
Lumakas ang kalakalan at ekonomiya ng Pilipinas
Nahantad ang mga Pilipino sa mga konsepto ng kalayaan at karapatan
Ang mga Ilustrado — Sila Ang Boses ng Bayan
Ang mga Ilustrado ay mga Pilipinong nakapag-aral sa Espanya at iba pang bansang Europeo. Sila ang naging boses ng sambayanang Pilipino na nangangarap ng pagbabago.
🖊️ Jose Rizal
Sumulat ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo upang ilantad ang pang-abuso ng mga prayle.
📢 Lopez Jaena
Nagtatag ng pahayagang La Solidaridad; kilala bilang pinakamahusay na mananalumpati ng kilusan.
✍️ Del Pilar
Naging patnugot ng La Solidaridad; ginamit ang satira at talino upang siraan ang mga abuso ng simbahan.
Ang Hiling ng mga Ilustrado — Asimilasyon
Bakit Asimilasyon at Hindi Kalayaan?
Sa simula, hindi kalayaan ang hiling ng mga Ilustrado. Nais lamang nilang maging pantay ang karapatan ng mga Pilipino at Espanyol.
  • Kinatawan sa Cortes Español
  • Kalayaan sa pamamahayag
  • Sekularisasyon ng mga parokya
  • Pagkakapantay-pantay sa harap ng batas
GOMBURZA — Ang Mitsa ng Nasyonalismo
Noong Pebrero 17, 1872, tatlong paring Pilipino ang binitay ng mga Espanyol sa Bagumbayan (ngayon ay Luneta Park) dahil sa bintang na pakikilahok sa Paghihimagsik ng Cavite.
Sino ang GOMBURZA?
1
Padre Mariano Gomez
Pinaka-matanda sa tatlo; páring Pilipino sa Cavite na matagal nang naglilingkod sa bayan.
2
Padre Jose Burgos
Pinaka-kilala sa tatlo; ipinaglaban ang karapatan ng mga paring Pilipino laban sa diskriminasyon ng mga Espanyol.
3
Padre Jacinto Zamora
Pinakabata sa tatlo; musikero at paring Pilipino na naging simbolo ng kawalan ng katarungan.
GOMBURZA — Bakit Mahalaga?
Ang Epekto ng Pagbitay
  • Nagsilbing mitsa ng kilusang nasyonalismo sa Pilipinas
  • Nagpukaw sa diwa ng maraming Pilipino, lalo na ang mga kabataan
  • Nagpatunay na ang pagkakaisa ng Simbahan at Estado ng Espanya ay kaaway ng Pilipino
  • Inspirasyon ni Rizal sa pagsulat ng El Filibusterismo
La Solidaridad — Sandata ng Panulat
Ang La Solidaridad ay isang pahayagan na itinatag noong 1889 sa Barcelona, Espanya. Ito ang pangunahing sandata ng mga Propagandista sa pakikibaka para sa reporma.
Layunin
Itaguyod ang mapayapang reporma at ilantad ang mga pang-abuso ng kolonyalismong Espanyol.
Mga Nag-ambag
Sumulat dito si Rizal, Del Pilar, Jaena, at marami pang Pilipinong edukado sa Europa.
Wika at Abot
Isinulat sa Espanyol upang maabot ang mga mambabasa sa Europa at ang mga Pilipinong nasa ibang bansa.
Ang Kilusang Propaganda — Buod
Ang Kilusang Propaganda ay hindi isang rebolusyon kundi isang mapayapang pakikipaglaban — gamit ang utak, panulat, at katotohanan bilang mga sandata.
Liberal na Kaisipan — Bakit Ito Mahalaga?
Mga Ideyang Nagmula sa Europa
  • Kalayaan — Karapatang magsalita at mag-isip nang malaya
  • Pagkakapantay-pantay — Walang mas mataas o mas mababa dahil sa lahi
  • Kapatiran — Pagkakaisa ng lahat ng tao
Ang mga ideyang ito mula sa Rebolusyong Pranses ay naging pundasyon ng pag-iisip ng mga Propagandista.
Paano Nakatulong ang Edukasyon?
Ang edukasyon ang nagbukas ng isip ng mga Ilustrado. Sa pag-aaral nila sa Europa, nakita nila ang pagkakaiba ng buhay sa ilalim ng kolonya at ang buhay ng mga taong may kalayaan.
Ang kaalaman ang naging sandata ng pagbabago.
Pagninilay
"Sapat na ba ang panulat upang baguhin ang isang mapang-aping gobyerno?"
Pag-isipan ito nang malalim. Isipin ang mga nagawa nina Rizal, Del Pilar, at Jaena gamit lamang ang kanilang mga salita. Kaya mo bang gawin ang parehong bagay ngayon sa iyong panahon?
Buod ng Aralin
1
Suez Canal (1869)
Binuksan ang Pilipinas sa mga liberal na ideya mula Europa at nagbigay ng pagkakataon sa mga Pilipino na makapag-aral sa labas ng bansa.
2
GOMBURZA (1872)
Ang pagbitay sa tatlong paring martir ang nagsilbing mitsa ng nasyonalismo at nagpukaw sa diwa ng mga Pilipino.
3
Mga Ilustrado
Sina Rizal, Del Pilar, at Jaena ay gumamit ng panulat at talumpati upang itaguyod ang reporma sa pamamagitan ng La Solidaridad.
4
Kilusang Propaganda
Isang mapayapang kampanya para sa asimilasyon at karapatan — hindi rebolusyon kundi pagbabago sa pamamagitan ng kaalaman.
Formative Assessment
Lunes — Pagsusulit
Sagutin ang mga sumusunod na tanong batay sa ating pinag-aralan. Isulat ang iyong mga sagot sa iyong papel.